شنبه، ۲۳ آبان ۱۴۰۵

گاهی برای تقویت دقت و حافظه کودک، به اسباببازیهای گرانقیمت یا وسایل آموزشی پیچیده نیاز نداریم. چند وسیله ساده از خانه، یک کاغذ و یک مداد میتوانند به یک بازی فکری جذاب تبدیل شوند.
«هر چیزی سر جای خودش!» یک بازی ساده و سرگرمکننده برای کودکان ۳ تا ۶ سال است که در آن کودک باید با نگاه کردن به شکل و اندازه وسایل، جای درست هرکدام را پیدا کند.
این بازی علاوه بر سرگرم کردن کودک، فرصتی برای تمرین توجه دیداری، تشخیص شکلها، مقایسه اندازهها، حافظه دیداری و حل مسئله فراهم میکند.
این بازی برای کودکان ۳ تا ۶ سال طراحی شده است، اما میتوان میزان سختی آن را متناسب با توانایی هر کودک تغییر داد.
برای کودکان کوچکتر بهتر است از تعداد کمی وسیله با شکلهای کاملاً متفاوت استفاده کنید. برای کودکان بزرگتر میتوانید وسایل شبیه به هم انتخاب کنید یا مرحله حافظه دیداری را به بازی اضافه کنید.
برای اجرای این بازی به وسایل سادهای نیاز دارید:
یک کاغذ بزرگ
مداد
۳ یا ۴ وسیله آشنا مانند قاشق، لیوان، برس و ماشین اسباببازی
یک سطح صاف برای انجام بازی
بهتر است در ابتدا وسایلی را انتخاب کنید که شکل ظاهری متفاوتی داشته باشند تا کودک بتواند راحتتر آنها را تشخیص دهد.
ابتدا ۳ یا ۴ وسیله را روی یک کاغذ بزرگ قرار دهید.
با مداد دور هر وسیله را بکشید تا شکل کلی آن روی کاغذ مشخص شود. سپس وسایل را بردارید و کنار کاغذ بگذارید.
حالا چند شکل روی کاغذ دارید که هرکدام متعلق به یکی از وسایل است.
بازی آماده است!
از کودک بخواهید با دقت به شکلهای روی کاغذ نگاه کند و هر وسیله را روی جای درست خودش قرار دهد.
میتوانید به او بگویید:
«ببین میتونی خونه هر وسیله رو پیدا کنی؟»
اگر کودک اشتباه کرد، لازم نیست فوراً پاسخ درست را نشان دهید.
کمی فرصت بدهید تا شکل وسیله را با تصویر روی کاغذ مقایسه کند و دوباره امتحان کند.
در این مرحله، کودک برای پیدا کردن پاسخ از مهارت مشاهده و تشخیص شباهتها و تفاوتها استفاده میکند.
وقتی کودک مرحله ساده بازی را بهخوبی انجام داد، میتوانید با تغییرات کوچک، چالشهای تازهای ایجاد کنید.
این بار چند وسیله با شکل نسبتاً مشابه انتخاب کنید؛ مثلاً:
دو قاشق با اندازه متفاوت
دو ماشین اسباببازی با شکل متفاوت
دو برس با اندازههای مختلف
دور هر وسیله را روی کاغذ بکشید و از کودک بخواهید جای درست آنها را پیدا کند.
حالا کودک باید علاوه بر شکل کلی، به جزئیاتی مثل اندازه، طول و تفاوتهای ظاهری نیز توجه کند.
این مرحله میتواند فرصت خوبی برای تمرین دقت و توجه دیداری کودکان باشد.
حالا بازی را به یک تمرین حافظه دیداری تبدیل کنید.
ابتدا چند وسیله را روی شکلهای مربوط به خودشان قرار دهید.
از کودک بخواهید خوب به وسایل نگاه کند. سپس از او بخواهید چشمهایش را ببندد.
یکی از وسایل را بردارید و از کودک بخواهید چشمهایش را باز کند.
حالا بپرسید:
«فکر میکنی کدوم وسیله گم شده؟»
کودک باید با توجه به وسایلی که قبلاً دیده و شکل خالی روی کاغذ، وسیله حذفشده را تشخیص دهد.
این مرحله علاوه بر توجه دیداری، فرصتی برای تمرین بهخاطر سپردن و یادآوری اطلاعات دیداری فراهم میکند.
بعد از چند بار انجام بازی، نقشها را عوض کنید.
این بار اجازه دهید کودک خودش چند وسیله انتخاب کند، آنها را روی کاغذ بگذارد و دورشان را بکشد.
سپس از شما بخواهد جای درست هر وسیله را پیدا کنید.
وقتی کودک طراح بازی میشود، باید درباره انتخاب وسایل، تفاوت شکلها و میزان سختی بازی تصمیم بگیرد.
این تغییر نقش میتواند بازی را جذابتر کند و فرصت بیشتری برای خلاقیت و تصمیمگیری کودک فراهم سازد.
این بازی در ظاهر فقط پیدا کردن جای چند وسیله است، اما کودک هنگام انجام آن از مهارتهای شناختی مختلفی استفاده میکند.
کودک برای پیدا کردن جای درست وسایل باید به شکل، اندازه و جزئیات ظاهری آنها توجه کند.
وقتی دو وسیله شبیه به هم وارد بازی میشوند، کودک باید تفاوتهای کوچک آنها را تشخیص دهد.
در مرحله پنهان کردن وسایل، کودک تلاش میکند اطلاعاتی را که قبلاً دیده به خاطر بیاورد و وسیله حذفشده را تشخیص دهد.
اگر کودک وسیلهای را در جای اشتباه قرار دهد، میتواند دوباره شکلها را بررسی کند و راهحل دیگری را امتحان کند.
برداشتن وسایل و قرار دادن آنها روی شکلهای مشخصشده، فرصتی برای تمرین هماهنگی چشم و دست فراهم میکند.
وقتی کودک خودش وسایل را انتخاب و بازی را طراحی میکند، فرصت دارد درباره شکل اجرای بازی و چالشهای آن تصمیم بگیرد.
نکته مهم: این فعالیت فرصتی برای تمرین مهارتهاست و بهتنهایی نمیتوان از آن نتیجه گرفت که حافظه یا تمرکز کودک بهطور پایدار افزایش پیدا میکند.
یکی از مهمترین نکات در بازیهای فکری کودکان این است که والدین برای پیدا کردن پاسخ عجله نکنند.
اگر کودک وسیلهای را اشتباه قرار داد، بهجای اینکه سریع جای درست آن را نشان دهید، میتوانید بپرسید:
«فکر میکنی شکل این وسیله بیشتر شبیه کدومه؟»
یا:
«بیا یک بار دیگه اندازهها رو نگاه کنیم.»
این سؤالها به کودک کمک میکنند با دقت بیشتری مشاهده کند و خودش برای پیدا کردن پاسخ تلاش کند.
البته اگر بازی برای کودک بیش از حد سخت شد، بهتر است تعداد وسایل را کمتر کنید یا از شکلهای متفاوتتری استفاده کنید.
هدف بازی، امتحان گرفتن از کودک نیست؛ هدف این است که او در فضایی شاد و بدون فشار، فرصت تجربه و یادگیری داشته باشد.
برای اینکه بازی متناسب با سن و توانایی کودک باشد، چند نکته را رعایت کنید:
از وسایل سبک، تمیز و بدون لبه تیز استفاده کنید.
وسایل شکستنی یا دارای قطعات کوچک و جداشدنی را انتخاب نکنید.
برای کودکان کوچکتر، بازی را با تعداد کمتری وسیله شروع کنید.
اگر کودک خسته یا بیعلاقه شد، بازی را متوقف کنید.
کودک را برای پیدا کردن سریع پاسخ تحت فشار قرار ندهید.
میزان سختی بازی را بهتدریج افزایش دهید.
بازیهای خانگی همیشه به ابزارهای خاص و آمادهسازی طولانی نیاز ندارند.
گاهی وسایل روزمره خانه میتوانند فرصتی برای مشاهده، مقایسه، فکر کردن و تجربه کردن فراهم کنند.
در بازی «هر چیزی سر جای خودش!» کودک فقط یک پاسخ درست پیدا نمیکند؛ بلکه در طول بازی نگاه میکند، تفاوتها را تشخیص میدهد، انتخاب میکند و در صورت نیاز دوباره تلاش میکند.
از طرف دیگر، والدین میتوانند بدون هزینه زیاد و با وسایل در دسترس، یک فعالیت مشترک و لذتبخش با کودک داشته باشند.
«هر چیزی سر جای خودش!» یک بازی فکری ساده برای کودکان ۳ تا ۶ سال است که با چند وسیله معمولی در خانه اجرا میشود.
کودک در جریان این بازی فرصت پیدا میکند شکلها و اندازهها را مقایسه کند، به جزئیات توجه کند، اطلاعات دیداری را به خاطر بسپارد و برای پیدا کردن پاسخ راههای مختلفی را امتحان کند.
با اضافه کردن وسایل مشابه، پنهان کردن یکی از اشیا یا سپردن طراحی بازی به کودک، میتوانید همین فعالیت ساده را به تجربههای متنوعتری تبدیل کنید.
گاهی یک کاغذ و چند وسیله آشنا، برای شروع یک بازی جذاب و آموزنده کافی است.
این بازی برای کودکان ۳ تا ۶ سال مناسب است. بهتر است تعداد و نوع وسایل را متناسب با توانایی هر کودک انتخاب کنید.
مرحله پنهان کردن وسایل، فرصتی برای تمرین بهخاطر سپردن و یادآوری اطلاعات دیداری ایجاد میکند؛ هرچند انجام این بازی بهتنهایی تضمینکننده بهبود پایدار حافظه نیست.
یک کاغذ بزرگ، مداد و چند وسیله ساده مانند قاشق، لیوان، برس و ماشین اسباببازی کافی است.
بهتر است ابتدا به او فرصت دهید دوباره شکلها را بررسی کند. در صورت نیاز، با یک سؤال ساده او را راهنمایی کنید.
میتوانید از وسایل شبیه به هم استفاده کنید، تعداد شکلها را افزایش دهید یا مرحله پنهان کردن وسایل را به بازی اضافه کنید.