بازیهایی برای تقویت کنترل هیجان در کودکان
بازیهایی برای تقویت کنترل هیجان در کودکان
یکشنبه، ۱۴ دی ۱۴۰۴
کنترل هیجان یکی از مهمترین مهارتهاییست که کودک در سالهای اولیه زندگی باید یاد بگیرد. گریه، خشم، پرخاشگری یا قهر کردن، اغلب نشانه ناتوانی کودک در شناخت و مدیریت احساسات خودش است.
خبر خوب این است که بازی بهترین و امنترین راه برای تقویت کنترل هیجان در کودکان است؛ بدون نصیحت، بدون تنبیه و بدون فشار.
در این مقاله، بازیهایی ساده، کاربردی و خانگی را معرفی میکنیم که والدین میتوانند بهراحتی در خانه اجرا کنند.
چرا بازی به کنترل هیجان کودک کمک میکند؟
بازی برای کودک فقط سرگرمی نیست؛ بلکه:
فضایی امن برای تجربه احساسات مختلف است
به کودک اجازه میدهد هیجان را زندگی کند، نه سرکوب
ارتباط عاطفی والد و کودک را تقویت میکند
باعث فعال شدن بخش تنظیمکننده هیجان در مغز میشود
۱. بازی «چراغ راهنمای احساسات»
مناسب سن: ۴ تا ۸ سال
روش بازی:
سه دایره رنگی بکشید یا بسازید:
🔴 قرمز: خیلی عصبانیام
🟡 زرد: ناراحتم ولی میتونم فکر کنم
🟢 سبز: آرومم
هر وقت کودک هیجان شدید دارد، از او بپرسید:
الان تو کدوم چراغی؟
فایده هیجانی:
کمک به تشخیص احساس
توقف واکنشهای انفجاری
شروع گفتوگو بهجای دعوا
۲. بازی «این احساس مال کیه؟»
مناسب سن: ۵ تا ۹ سال
روش بازی:
کارت یا تصویر احساسات مختلف (خشم، ترس، شادی، ناراحتی) را نشان دهید و بپرسید:
کی این حس رو تجربه کرده؟
کی بهش کمک کرد بهتر بشه؟
فایدهٔ هیجانی:
افزایش همدلی
درک احساسات دیگران
رشد هوش هیجانی کودک
۳. بازی «توقف – فکر – حرکت»
مناسب سن: ۴ تا ۸ سال
روش بازی:
در قالب بازی حرکتی:
با گفتن «توقف» باید ثابت بماند
با «فکر» دست روی سر بگذارد
با «حرکت» راه برود یا بدود
بعداً این الگو را در موقعیتهای واقعی استفاده کنید.
فایدهٔ هیجانی:
کنترل تکانه
جلوگیری از واکنشهای ناگهانی
تمرین مکث ذهنی
۴. بازی «نقاشی احساسات»
مناسب تمام سنین کودک
روش بازی:
از کودک بخواهید:
احساسش را نقاشی کند
رنگی که حسش را نشان میدهد انتخاب کند
بدون قضاوت، فقط ببینید و گوش بدهید.
فایدهٔ هیجانی:
تخلیه سالم احساسات
کاهش فشار روانی
افزایش احساس امنیت عاطفی
نقش والدین در موفقیت این بازیها
یادتان باشد:
هدف بازی کنترل کودک نیست
هدف بازی آرام شدن و فهمیده شدن کودک است
حضور همدلانه شما از خود بازی مهمتر است
✅ وقتی کودک حس میکند درک میشود، خودش به سمت کنترل هیجان حرکت میکند.
اگر بخواهیم این بازیها اثربخشتر باشند…
زمان بازی کوتاه ولی مداوم باشد
بدون موبایل و حواسپرتی انجام شود
بعد از بازی، کودک را بابت تلاشش تشویق کنید نه نتیجهاش
جمعبندی
کنترل هیجان مهارتی آموختنیست، نه ویژگی ذاتی.
با بازی، کودک یاد میگیرد احساساتش خطرناک نیستند، بلکه قابل شناخت و مدیریتاند.